РОЗВИТОК ДРОНОВОЇ ЕКОНОМІКИ: МЕТОДОЛОГІЧНА ОСНОВА
DOI:
https://doi.org/10.60022/sis.4.(01).5Ключові слова:
дронова економіка, інтеграція БПЛА, стратегічні галузі промисловості, сталий розвиток, ESG-підхід, цифрова трансформація, технологічні інноваціїАнотація
Виникнення дронової економіки є трансформаційним елементом сучасних цифровізованих національних економік, інтегруючи безпілотні літальні апарати (БПЛА) у стратегічні галузі, такі як енергетика, агропромисловий сектор, логістика, інфраструктура та оборона. У дослідженні запропоновано комплексну методологічну рамку для оцінки розвитку дронової економіки, що охоплює технологічні, економічні, регуляторні, галузеві та аспекти сталого розвитку. Використано системний підхід, поєднуючи огляд літератури, системно- структурний аналіз, порівняльну оцінку, статистичну нормалізацію та експертну оцінку для побудови інтегрального індексу розвитку дронової економіки (DEI). Крім того, запропоновано секторний показник ефективності, що дозволяє оцінити вплив впровадження БПЛА на продуктивність, скорочення витрат, безпеку та результати у сфері екології, соціальної відповідальності та управління (ESG). Запропоновані індикатори забезпечують комплексну оцінку інтеграції БПЛА, враховуючи як прямі, так і непрямі ефекти, а також структурні та інституційні обмеження. Рамка методології сприяє порівнянню між країнами та галузями та надає рекомендації для політиків, представників промисловості та інвесторів щодо пріоритетних напрямів розвитку дронової економіки. Результати підкреслюють важливість поєднання технологічного впровадження з принципами ESG для досягнення сталого, ефективного та соціально відповідального розвитку промисловості. Дослідження робить внесок у літературу, пропонуючи системний інструмент для оцінки багатовимірного впливу впровадження БПЛА та створює основу для подальших досліджень ролі дронів у економічному розвитку та формуванні сталих промислових екосистем.
Посилання
Vedrtnam A., Negi H., & Kalauni K. (2025). Materials and Energy- Centric Life Cycle Assessment for Drones: A Review. Journal of Composites Science, 9(4), 169. https://doi.org/10.3390/jcs9040169
Kapochkina M. B., & Saray V. V. (2019). World experience and prospects for the use of unmanned aerial vehicles. Information technologies: science, engineering, technology, education, health. https://repository.kpi.kharkov.ua/server/api/core/bitstreams/2824f25e-d9e4-46ca-a821-89b8b894c6be/content
Jahani H., Khosravi Y., Kargar B., Ong K. L., & Arisian S. (2025). Exploring the role of drones and UAVs in logistics and supply chain management: a novel text-based literature review. International Journal of Production Research, 63(5), 1873–1897. https://doi.org/10.1080/00207543.2024.2373425
Hoang V. T., Phung M. D., Dinh T. H., & Ha Q. P. (2020). System Architecture for Real- Time Surface Inspection Using Multiple UAVs. IEEE Systems Journal, № 14(2), 2925–2936. https://doi.org/10.1109/JSYST.2019.2922290
Nooralishahi P., Ibarra- Castanedo C., Deane S., Lopez F., Pant S., Genest M., Avdelidis N. P., & Maldague X. P.V. (2021). Drone- Based Non- Destructive Inspection of Industrial Sites: A Review and Case Studies. Drones, № 5(106), 1–29. https://doi.org/10.3390/ drones5040106
Shakhatreh S., Sawalmeh A. H., Al- Fuqaha A., Dou Z., Almaita E., & Khalil I. (2019). Unmanned Aerial Vehicles (UAVs): A Survey on Civil Applications and Key Research Challenges. IEEE Access, 7, 48572–48634. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2019.2909530
Pohylenko I. S. (2024). The role and significance of unmanned aerial vehicles in aviation activities. Almanac of Law. Legal principles of normative activity: national and foreign experience: to the 75th anniversary of the V. M. Koretsky Institute of State and Law of the NAS of Ukraine, 1949–2024, 15, 399–404.
Kotsemir M. (2019). Unmanned aerial vehicles research in Scopus: an analysis and visualization of publication activity and research collaboration at the country level. Qual Quant, 53, 2143–2173. https://doi.org/10.1007/s11135-019-00863‑z
Jakubiak M., Sroka K., Maciuk K., Abazeed A., Kovalova A., & Santos, L. (2026). Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) in the Energy and Heating Sectors: Current Practices and Future Directions. Energies, 19(1), 5. https://doi.org/10.3390/en19010005
Decker C., & Chiambaretto P. (2022). Economic policy choices and trade-offs for Unmanned aircraft systems Traffic Management (UTM): Insights from Europe and the United States. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 157, 40–58. https://doi.org/10.1016/j.tra.2022.01.006
RSS (2023, December 12). Drone Market Surpassing USD101.1 Billion by 2032. https://rss.globenewswire.com/de/news-release/2023/12/12/2794386/0/en/Drone- Market- Surpassing- USD‑101–1-Billion-by‑2032-Amid- Accelerating-Industry-Demand- Says- Market-us.html
Gitnux (2026, February 13). UAV Drone Industry Statistics. Report 2026. https://gitnux.org/uav-drone- industry-statistics/
Kurbanzade, A. K., Baig, A. Z., & Mehrotra, S. (2023). Elevating Industries with Unmanned Aerial Vehicles: Integrating Sustainability and Operational Innovation. Mathematics: Optimization and Control. https://doi.org/10.48550/arXiv.2312.13551
Yunus S. M., & Affandi H. M. (2025). Developing an Ecosystem Model for Integrating Drone Technology into Secondary School in Malaysia: Assessing Readiness and Exploring Future Directions. In: Herrera, L.M., Gougoulakis, P., Teräs, M., Kontio, J. (eds) Career Development, Digitalization and Inclusive Learning. Palgrave Studies in Technical and Vocational Education and Training. Palgrave Macmillan, Cham. https://doi.org/10.1007/978–3–032–01959–2_16
Sinha H., Malik N., & Dahiya M. (2023). Drone Ecosystem: Architecture for Configuring and Securing UAVs. In: Tanwar, S., Wierzchon, S.T., Singh, P.K., Ganzha, M., Epiphaniou, G. (eds) Proceedings of Fourth International Conference on Computing, Communications, and Cyber- Security. CCCS 2022. Lecture Notes in Networks and Systems, vol 664. Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-1479-1_2
De Simone C., Ceci F., & Alaimo C. (2023). Data Ecosystem and Data Value Chain: An Exploration of Drones Technology Applications. In: Za, S., Winter, R., Lazazzara, A. (eds) Sustainable Digital Transformation. Lecture Notes in Information Systems and Organisation, vol 59. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-15770-7_13
Impro Drone (n. d.). The Economic Impact of UAVs: How Drones Are Creating New Business Opportunities.https://improdrone.com/the-economic- impact-of-uavs-how-drones-are-creating-new-business- opportunities/
Mazur M., Borucka A. (2025). Commercial Drone Deliveries: Evolution, Applications, and Market Dynamics, 13th International Conference on Traffic and Logistic Engineering (ICTLE), Macau, China, 2025, pp. 336–340, https://doi.org/10.1109/ICTLE67020.2025.11203681
##submission.downloads##
Опубліковано
Як цитувати
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2026 Валерія Костинець, Костянтин Удовіченко

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.